Η εφιαλτική χρονιά της ΕΕ τελειώνει με τη Λε Πεν να στοιχειώνει τους επενδυτές

marine le pen afpΗ γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ μπορεί να ήταν η άγκυρα που συγκράτησε το ευρωπαϊκό σχέδιο μέσα από μια δεκαετία κρίσεων, ωστόσο δεν είναι η μάχη της για επανεκλογή τον επόμενο χρόνο αυτό που κρατά τους επενδυτές ξάγρυπνους τη νύχτα. Αυτή η τιμή πηγαίνει στη Γαλλία.

Οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν νέους ηγέτες σε Ολλανδία, μετά στη Γαλλία και τη Γερμανία μέσα στους επόμενους 12 μήνες – με υπαρκτή πιθανότητα έκτακτων εκλογών να πυροδοτούνται στην Ιταλία και την Ελλάδα. Εν μέσω αυτής της ασυνήθιστης συγκέντρωσης εκλογικών αναμετρήσεων, είναι η χαμηλών πιθανοτήτων αλλά υψηλών επιπτώσεων προοπτική της εισόδου της Μαρίν Λε Πεν στο Παλάτι των Ηλυσίων στο Παρίσι που προκαλεί μεγαλύτερο άγχος στους διαχειριστές κεφαλαίων.

Καθώς το 2016 κλείνει με το σοκ της τρομοκρατικής επίθεσης στο Βερολίνο και τους αξιωματούχους να ετοιμάζονται για τη διαπραγμάτευση της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η γαλλίδα εθνικίστρια έχει τη δυνατότητα να κάνει την επόμενη χρονιά ακόμη πιο ανάστατη για την Ευρώπη. Η Λε Πεν βρίσκεται στη δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις και έχει εκμεταλλευτεί την οργή κατά της μετανάστευσης και την απογοητευτική ανάπτυξη εισοδήματος που πυροδοτεί τα λαϊκιστικά κινήματα σε όλον τον κόσμο.

Αυτό που έχει σημασία για τους επενδυτές, ωστόσο, είναι ότι υπόσχεται δημοψήφισμα για την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εάν το Εθνικό Μέτωπο της Λε Πεν καταφέρει μια έκπληξη όπως η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, θα έχει έναν δρόμο προς τη διάσπαση της ΕΕ και του κοινού νομίσματος που ακόμη και η Μέρκελ θα δυσκολευτεί να ανακόψει.

Μια νίκη της Λε Πεν «θα ήταν πολύ πιο ανησυχητική για τις αγορές από μια ήττα της Μέρκελ στη Γερμανία» είπε ο Άλαν Μίλερ, ιδρυτικό στέλεχος της SCM Direct, εταιρείας διαχείρισης ιδιωτών πελατών στο Λονδίνο. Αυτό συμβαίνει επειδή ένα γαλλικό δημοψήφισμα για την ΕΕ θα ήταν μια επανάληψη του Brexit, με τη διαφορά πως η έξοδος της Γαλλίας από την ένωση θα μπορούσε επίσης να σημαίνει τη διάσπαση του ευρώ, εξήγησε. Οι συνέπειες αυτού θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και αυτές της κατάρρευσης της Lehman Brothers το 2008.

Παρ’ ότι όλοι οι ερωτηθέντες θεωρούν μια νίκη της Λε Πεν απίθανη, κανείς δε μειώνει την επιφυλακή του επειδή το ρίσκο είναι τόσο σημαντικό. Μετά τη νίκη του Τραμπ τον Νοέμβριο και την ψήφο του Ηνωμένου Βασιλείου για την έξοδο από την ΕΕ, οι επενδυτές έχουν μάθει πως μερικές φορές ο υποψήφιος ή ο σκοπός που «δεν μπορεί να κερδίσει», μπορεί.

«Οι επενδυτές μας βρίσκονται στο ίδιο στρατόπεδο» είπε η Μέγκαν Γκριν, διευθύνουσα σύμβουλος και επικεφαλής οικονομολόγος της Manulife Asset Management. «Είναι όλοι επικεντρωμένοι στις γαλλικές εκλογές.»

Αφού ηγήθηκε στις δημοσκοπήσεις για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους, η Λε Πεν έχει πέσει πίσω από τον Φρανσουά Φιγιόν από τη στιγμή που αυτός κατέκτησε την υποψηφιότητα των κεντροδεξιών Ρεπουμπλικάνων τον Νοέμβριο. Η Λε Πεν θα έχανε από τον Φιγιόν με 66% έναντι 34% σε επαναληπτικό γύρο, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Kantar Sofres του περασμένου μήνα.

Τα πρακτορεία στοιχημάτων δίνουν στην αρχηγό του Εθνικού Μετώπου πιθανότητα 25% να το ανατρέψει αυτό στους επόμενους τέσσερις μήνες. Σε αυτό το σημείο στην προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ, οι αναλυτές δημοσκοπήσεων στο FiveThirtyEight.com έδιναν στον Τραμπ πιθανότητα νίκης 23%.

Οι αγορές έχουν ως τώρα αντιδράσει θετικά στα σχέδια του νεοεκλεγή προέδρου να περικόψει τους φόρους και να απορυθμίσει τη Wall Street, παρά τις δηλώσεις του κατά του εμπορίου κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Ο βιομηχανικός μέσος όρος του Dow Jones έχει ανέβη 7% μετά τις εκλογές.

Αυτή η σχετικά αισιόδοξη συμπεριφορά μπορεί να αλλάξει με τις γαλλικές εκλογές, οι οποίες – λόγω του ρίσκου για το ευρώ – θα μπορούσαν να αποδειχθούν γεγονός καταστροφικό για την οικονομία. Έρευνα του Δεκεμβρίου από τη Bank of America Merrill Lynch βρήκε πως οι διαχειριστές κεφαλαίων σε όλον των κόσμων βλέπουν την αποσύνθεση της ΕΕ ή τη χρεοκοπία των τραπεζών της ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν, επισκιάζοντας τις ανησυχίες για το Brexit.

Παρ’ ότι η απώλεια της Μέρκελ θα ήταν επίσης επιζήμια, πιθανότατα θα αντικατασταθεί από άλλον θεμελιωδώς φιλοευρωπαίο καγκελάριο εάν χάσει στις εκλογές του επόμενου φθινοπώρου. Και παρ’ ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το αντιευρωπαϊκό και αντιμεταναστευτικό Κόμμα Ελευθερίας θα μπορούσε να κερδίσει τις περισσότερες έδρες στην Ολλανδία τον Μάρτιο, τα κυρίαρχα κόμματα πιθανότατα θα συνεργαστούν για να κρατήσουν τον αρχηγό του, Γκερτ Βίλντερς, εκτός εξουσίας.

1

Η ΕΕ ήδη αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες απειλές της σχεδόν 60ετούς ιστορίας της, με το Ηνωμένο Βασίλειο να αποχωρεί, με λαϊκιστές να κυβερνούν στην Ουγγαρία και την Πολωνία, και με τον τέταρτο μη εκλεγμένο πρωθυπουργό στην Ιταλία στη σειρά να προσπαθεί να κρατήσει το κατά του ευρώ Κίνημα Πέντε Αστέρων σε απόσταση. Οι επενδυτές φοβούνται πως η νίκη της Λε Πεν θα την σπρώξει στον γκρεμό.

«Θέλω να διεξάγω δημοψήφισμα για τη θέση της Γαλλίας στην ΕΕ» είπε η Λε Πεν σε συνέντευξη στις 7 Δεκεμβρίου με το τηλεοπτικό κανάλι TF1. «Πιστέψτε με, θα το διοργανώνω και πάνω από όλα θα σεβαστώ τη βούληση του λαού.»

Η Λε Πεν θα χρειαζόταν να αναθεωρήσει το σύνταγμα για να βγάλει τη Γαλλία από την ΕΕ, ένα δύσκολο έργο που χρειάζεται ενισχυμένη πλειοψηφία και στα δύο σώματα της Βουλής – παρ’ ότι όπως έχει δείξει το Ηνωμένο Βασίλειο, οι βουλευτές μπορεί να διστάσουν να εμποδίσουν τη λαϊκή βούληση μόλις αυτή εκφραστεί ακόμη και σε μη δεσμευτική ψηφοφορία. Το 2005, τόσο οι γάλλοι όσο και οι ολλανδοί ψήφισαν κατά του σχεδιασμένου ευρωπαϊκού συντάγματος με ξεκάθαρη διαφορά.

Η νίκη της Λε Πεν θα ανατάρασσε την ευρωπαϊκή πολιτική ακόμη κι αν αλλάξει γνώμη για το δημοψήφισμα για την ΕΕ, καθώς η προσέγγιση του «πρώτα η Γαλλία» θα κατάστρεφε τη γαλλογερμανική συνεργασία που έχει στηρίξει την ένωση από τη σύλληψή της, είπε ο Μαρκ Λέοναρντ, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ένα think tank.

«Το να έχει κάποιον σαν και εκείνη στο τραπέζι θα ήταν σχεδόν αδύνατον για την ΕΕ» είπε. Θα δημιουργούσε μια «απόλυτη υπαρξιακή κρίση για την Ευρωπαϊκή Ένωση».   

back to top

MORE TO READ...

MORE TO READ