33.1 C
Athens
June 26, 2022
Image default
EUROPE

Ευρωπαία Διαμεσολαβητής: Αρκετά ζητήματα διαφάνειας κατά τη διάρκεια του COVID θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί

Η ανταπόκριση της ΕΕ απέναντι στον COVID-19 ήταν μια πράξη ισορροπίας μεταξύ ταχύτητας και διαφάνειας. Η Ευρωπαία Διαμεσολαβητής Emily O’Reilly μιλάει στη EURACTIV για τα ζητήματα που εξέτασε και τι πρέπει να ληφθεί υπόψη για την επόμενη φορά.

Όταν τα κρούσματα του COVID-19 άρχισαν να αυξάνονται στην Ευρώπη, οι αντιφατικές πληροφορίες και οι διαφορετικές συστάσεις έκαναν δύσκολη την επιλογή του καλύτερου τρόπου προστασίας από τον ιό.

Ακόμα δεν γνωρίζαμε ακριβώς πώς εξαπλώνεται, αν οι μάσκες έκαναν πραγματικά τη διαφορά και τι συνέπειες θα μπορούσαν να έχουν για την υγεία μας, την οικογένειά μας και τους φίλους μας οι συνέπειες της μόλυνσης.

Αυτό ήταν εν μέρει αυτό που ώθησε την O’Reilly να ξεκινήσει μια στρατηγική έρευνα για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (EΚΠΕΝ) τον Ιούλιο του 2020.

Σε συνέντευξή της στη EURACTIV, υπενθύμισε ότι οι αρχικές συμβουλές άλλαζαν συχνά και ότι «υπήρχε μια απροθυμία να επιστρέψουν στις συμβουλές που είχαν δώσει» και να παραδεχτούν ότι έκαναν λάθος.

«[Το ΕΚΠΕΝ] δεν ήταν πραγματικά καλά τοποθετημένο στην αρχή της κρίσης για να κάνει αυτό που οι άνθρωποι θα φαντάζονταν με βάση τον τίτλο του», δήλωσε η O’Reilly.

Σύμφωνα με την ίδια, ο οργανισμός μολυσματικών ασθενειών της ΕΕ δημιουργήθηκε σε άλλη εποχή και παρουσιάστηκε ως κάτι που θα βοηθούσε τα κράτη μέλη να συντονίσουν τις αντιδράσεις τους σε μελλοντικές πανδημίες ή επιδημίες.

«Αλλά το πρόβλημα ήταν ότι δεν είχε -και δεν έχει ακόμη- την εξουσία να υποχρεώνει τα κράτη μέλη να του δίνουν πληροφορίες, [παρά τις πρόσφατες] αλλαγές στην εντολή του», πρόσθεσε η ίδια, λέγοντας ότι για να ανταποκριθούν πλήρως στο όνομά τους, θα χρειαζόταν αλλαγή της Συνθήκης και διευρυμένες αρμοδιότητες της ΕΕ στον τομέα της υγείας.

Την έρευνα για το ΕΚΠΕΝ ακολούθησε μια σειρά από στρατηγικές πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι λιγότερο εκτεταμένες από τις έρευνες, για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), υπενθυμίζοντάς τους τις υποχρεώσεις τους να τηρούν τα μέτρα διαφάνειας στον τρόπο λειτουργίας τους και στις πληροφορίες που παρέχονται στο ευρύ κοινό.

Παρόλο που έχουμε διανύσει πολύ δρόμο από τις πρώτες ημέρες του κοροναϊού, τα ζητήματα διαφάνειας εξακολουθούν να τίθενται. Πιο πρόσφατα, μια ομάδα πέντε ευρωβουλευτών τροποποίησε τη νομική της υπόθεση κατά της Επιτροπής για να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση στις συμβάσεις για τα εμβόλια και πληροφορίες σχετικά με τις τιμές, τις προκαταβολές, τις υποχρεώσεις και τις δωρεές.

Ταυτόχρονα, η O’Reilly ερευνά πώς δαπανώνται τα χρήματα από την ευχέρεια του ταμείου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και γιατί η Επιτροπή αρνήθηκε σε δημοσιογράφο την πρόσβαση σε γραπτά μηνύματα μεταξύ της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer Άλμπερτ Μπουρλά που στάλθηκαν κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης των συμβάσεων εμβολίων.

Περιττό σκοτάδι

Παρότι είχαν επίγνωση της ταχύτητας με την οποία έπρεπε να δράσουν τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ, η O’Reilly και το γραφείο της σκόνταψαν σε θέματα που θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί διαφορετικά για να αποφευχθεί ο σκεπτικισμός.

Μεταξύ των θεμάτων αυτό ήταν το πώς οι απαιτήσεις για κατ’ οίκον εργασία σήμαιναν ξαφνικά ότι οι εσωτερικές συνεδριάσεις και οι συναντήσεις με λομπίστες δεν καταγράφονταν όπως έπρεπε. Περιλάμβανε επίσης τις έντονα αμφισβητούμενες διαπραγματεύσεις για τις συμβάσεις εμβολίων.

«Η Επιτροπή αρνήθηκε να κατονομάσει τα επτά κράτη-μέλη που συμμετείχαν [στις διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες προαγοράς με τους παραγωγούς εμβολίων]», δήλωσε ο O’Reilly, αναφέροντας ότι τελικά δόθηκαν στη δημοσιότητα.

«Μας προβλημάτισε πολύ αυτό, διότι πίστευα ότι θα ήταν χρήσιμο για την Επιτροπή», πρόσθεσε.

Στην αρχή, όταν το όλο θέμα γύρω από τις συμβάσεις αμφισβητούνταν και η Επιτροπή δεχόταν κριτική, θα ήταν χρήσιμο για τον κόσμο να γνωρίζει ότι δεν ήταν μόνο η Επιτροπή που διαπραγματευόταν, αλλά και τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την O’Reilly: θα χρειαζόταν περίπου 30 δευτερόλεπτα για να καταγράψει τα ονόματα αυτών των χωρών και ότι «δεν θα ρίσκαρε τίποτα» κάνοντας κάτι τέτοιο.

Μετά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τις συμβάσεις για τα εμβόλια, ασκήθηκε κριτική στην Επιτροπή για τη μη δημοσίευση των συμβάσεων. Τελικά, το έπραξε, αλλά περιόρισε μεγάλα τμήματα του κειμένου λόγω εμπορικής ευαισθησίας.

«Δεν ξέρω τι υπάρχει εκεί. Η εμπειρία μου από τις διοικήσεις είναι γενικά ότι τείνουν να είναι πολύ συντηρητικές και ότι δεν θα έρθει και το τέλος του κόσμου όταν δημοσιεύουν έγγραφα», είπε, αναφερόμενη σε περιπτώσεις μέσα από την πολυετή της θητεία ως Διαμεσολαβητής τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ιρλανδία.

Είπε ότι οι διαδικασίες για τη μη δημοσιοποίηση εγγράφων εξαρτώνται από την κουλτούρα της διοίκησης. Στην προκειμένη περίπτωση, έχουν να κάνουν με «πολλαπλές κουλτούρες σε σχέση με τη διαφάνεια».

«[Ταυτόχρονα] διέπονται από τους ίδιους νόμους και την ίδια συνθήκη. Η συνθήκη επιτρέπει την πρόσβαση στα έγγραφα. Πρόκειται για θεμελιώδες δικαίωμα. Εκτός αν υπάρχει ένας πολύ, πολύ καλός λόγος να μην χρησιμοποιηθεί και μερικές φορές αυτό ξεχνιέται».

«Όλοι έχουμε το δικαίωμα ως Ευρωπαίοι πολίτες να συμμετέχουμε στη δημοκρατική Ένωση. Δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό αν δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Είναι πολύ απλό».

Συμβουλές για μελλοντικές πανδημίες

«Ο χρόνος θα δείξει» πώς ξεπέρασε η ΕΕ την πανδημία από άποψη διαφάνειας και λογοδοσίας. Τούτου λεχθέντος, η O’Reilly είναι πεπεισμένη ότι ο χειρισμός των συμβάσεων για τα εμβόλια θα μπορούσε να είχε γίνει καλύτερα και ότι περισσότερες πληροφορίες θα έπρεπε να είχαν δημοσιοποιηθεί νωρίτερα.

«Όσο πιο διαφανής είσαι (…), τόσο περισσότερο μπορείς να βοηθήσεις τους ανθρώπους να εμπιστευτούν και να κάνουν το εμβόλιο, αν εξακολουθούν να το επιλέγουν [να το κάνουν]», είπε, αναφερόμενη στη διστακτικότητα για το εμβόλιο που παρατηρήθηκε σε πολλά μέρη.

«Η διαφάνεια δεν είναι απλώς ένα αφηρημένο πράγμα. Έχει συνέπειες στον πραγματικό κόσμο. Έτσι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να δουν τις συμβάσεις, να καθησυχαστούν ότι όλα έγιναν σωστά [και] ότι τίποτα δεν ήταν κρυφό», πρόσθεσε.

Για την O’Reilly, οι άνθρωποι θα ήταν πιο πιθανό να κάνουν αυτό που τους ζητούσαν οι κυβερνήσεις τους «επειδή οι άνθρωποι κλήθηκαν να κάνουν εξαιρετικά δύσκολα πράγματα κατά τη διάρκεια του COVID».

Για τις μελλοντικές πανδημίες που μπορεί να βιώσουμε ή να μην βιώσουμε, η O’Reilly δήλωσε ότι είναι ζωτικής σημασίας «να είμαστε ειλικρινείς με τους ανθρώπους σχετικά με το τι κάνει [η διοίκηση της ΕΕ] και τι μπορούν να κάνουν». Ειδικά στην περίπτωση του ΕΚΠΕΝ, το οποίο δεν είχε την εντολή να ενεργήσει με τον τρόπο που θα περίμεναν οι πολίτες της ΕΕ.

Συνέστησε επίσης να εξεταστούν τα κενά στις υποδομές υγείας μας και να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια γύρω από τις συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο αυτών των θεμάτων, όπως με τα ταμεία ανάκαμψης και τα τεράστια χρηματικά ποσά που διοχετεύονται σε διάφορους τομείς, ώστε όλοι να μπορούν να παρακολουθούν τη χρήση των κονδυλίων.

Related posts

Έρευνα Airbnb: αναλυτικά τα οφέλη σε 30 χώρες – εκτίμηση οφέλους 1,4 δις ευρώ για την ελληνική οικονομία

money

Κόστα: Όχι στην συνταγματική αναθεώρηση για το νέο νόμο για τα μεταδεδομένα

money

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Κλίματος και Υγείας

money

Φόβοι για επικράτηση της παραλλαγής Όμικρον στην Ευρώπη σε λίγους μήνες

money

4.7 εκατ. ευρώ για τη δημοκρατική συμμετοχή και την αδελφοποίηση πόλεων

money

Covid-19: H Επιτροπή εγκρίνει τρίτη σύμβαση για να διασφαλίσει την πρόσβαση σε πιθανό εμβόλιο

money